Bregzit i nova „gvozdena zavesa“

Bregzit koji su osmislili Tramp i London je izvestan, a poznata je i njegova pozadina. Pitanje je samo gde će biti linija gvozdene zavese

Na proteklim izborima u Velikoj Britaniji stranka Borisa Džonsona osvojila je 365 od 650 mandata u parlamentu, što znači da Konzervativna stranka ima apsolutnu većinu. Bregzit može da počne – zaključak je koji su stekli brojni analitičari političkih prilika na Ostrvu. Uostalom, Džonson je obećao da će bregzit „biti na vrijeme“, odnosno do 31. januara 2020. godine.

Analitičari se ujedno pitaju i da li će biti dozvoljeno da Tramp i Džonson, po izlasku Velike Britanije iz EU, naprave „sjajan sporazum“, kakav je najavio američki predsjednik, vidno suzdržan prema Džonsonu tokom predizborne kampanje, imajući u vidu procjenu da bi pokazivanje naklonjenosti Džonsonu više moglo nauditi nego pomoći. Naime, Tramp nije štedio riječi hvale za Džonsona, još od njegovog imenovanja za premijera. Svakako da su Trampu bili poznati Džonsonovi pogledi na bregzit.

Uostalom, bregzit su osmislili Tramp i London, jer je glavna zamisao da u budućnosti Vašington i London ujedine resurse kako bi postali svjetska imperija. O bregzitu je, inače, prisutno prilično špekulacija i analiza, ali je evidentno da London od EU želi sve trgovinske povlastice, ali da istovremeno bude izuzet od donošenja svih odluka i odgovornosti koje imaju članice.

POZADINA BREGZITA
U pozadini kreatora bregzita je novac i to ogroman. Plan je da nakon bregzita London bude nosilac finansijskih projekata, i u ime SAD. Naime, London je uporno razvijao finansijsku infrastrukturu i školovao na hiljade finansijskih stručnjaka. Finansijski centar je u centru Londona, a uspostavio je niz poslovnih veza, od of šor kompanija u bivšim kolonijama kao što su to Bahami, gdje se obavljaju ogromni novčani transferi – bez tragova, bez plaćanja poreza, u sivoj zoni – do velikih transakcija sa kineskim bankama i Hongkongom. Velike operacije vrše se kako u Južnoj Africi, tako i sa četiri „azijska tigra“ (Singapur, Južna Koreja, Tajvan, Hongkong).

Niz informacija upućuje na zaključak da iza protesta u Hongkongu stoje Britanci, sa ambicijom da preko samostalnog Hongkonga zadrže kontrolu nad raskrsnicom najvećih finansijskih tokova u Aziji. Sigurno da je Vašingtonu to dobro poznato i da su aktivnosti podijeljene. Hongkong je ostao u vezi sa britanskim bankama po pitanju finansijskih transakcija, i stoga će sve biti preduzeto kako bi najveći finansijski centar u Aziji ostao van domašaja Kine.

Britanija je donijela geopolitičku strategiju, sličnu američkoj, a okosnica doktrine je ideja „Globalna Velika Britanija“ (Global Great Britain). Nakon bregzita nova imperija se mora politički, bezbjednosno i vojno zaštititi. Zato Britanija namjerava da obnovi nekadašnji uticaj na stare pomorske rute i komunikacijske pravce. Royal Navy u smislu nove doktrine ima zadatak da čuva britanske pomorske komunikacije i trgovačke interese u Indijskom okeanu i na Pacifiku. Stoga je potrebno obnoviti pomorsku flotu i izgraditi novu, prvenstveno kroz završetak nosača aviona Queen Elizabeth i nekoliko borbenih grupa razarača, fregata i desantnih brodova. Flota bi bila raspoređena od Mediterana do Pacifika, zajedno sa američkim brodovima.

Zastava Kraljevske ratne mornarice se vijori na jednom od britanskih ratnih brodova (Foto: Courtesy Cambridge Pixel)
Zastava Kraljevske ratne mornarice se vijori na jednom od britanskih ratnih brodova (Foto: Courtesy Cambridge Pixel)

Posebna pažnja bi se posvetila jačanju Five Power Defence Arrangements – FPDA (niz odbrambenih odnosa uspostavljenih kroz više sporazuma između Sjedinjenih Država, Velike Britanije, Australije, Novog Zelenda, Malezije i Singapura). Ovaj savez je uspostavljen radi kontrole i sprečavanja uticaja kineske i ruske flote na Pacifiku i, uopšte, u južnoj hemisferi.

Jednostavno, London se vraća na stare imperijalne pozicije. Da bi se to postiglo, Britanija će sem jačanja saradnje kroz FPDA, bezbjednosnu politiku razvijati i kroz Five Eyes (anglofonski obaveštajni savez koji čine Australija, Kanada, Novi Zeland, Velika Britanija i Sjedinjene Države). Saradnja kroz Five Eyes odvija se izvan NATO saveza i regionalnih vojnih saveza. Takođe, Britanija namjerava da preuzme vodeću ulogu u savezu koji pokriva specifična i ekonomski važna mora, a to je savez naftnih divova – Gulf Cooperation Council (GCC), koji čine Saudijska Arabija, Ujedinjeni Arapski Emirati, Bahrein, Kuvajt, Oman i Katar. Vodeća uloga u navedenom savezu Britaniji bi omogućila kontrolu bliskoistočnog naftnog bazena i strateških vazdušnih i pomorskih puteva.

Što se tiče kopnenih snaga, Britanija je 2018. godine usvojila dokument pod nazivom Mobilising, Modernising and Transforming Defence koji predviđa osnivanje jedinice brojnosti 50.000 vojnika za hitne intervencije na bilo kojoj tački na planeti. Razlog je zabrinutost zbog nove opasnosti u vidi država koje se ne mogu kontrolisati.

Nove sile ne poštuju postignuti međunarodni poredak, odnosno, ne poštuju pravila koja su postavili SAD i Britanci. Naravno da je riječ o Rusiji i Kini. U pozadini bregzita je namjera Velike Britanije da obnovi imperijalni sjaj i postane nova finansijska sila. Tačno je da u pregovorima sa EU vezano za bregzit Britanija želi da zadrži trgovačke povlastice, ali će joj glavni ekonomski oslonac biti specijalni trgovački sporazum sa SAD. Najveći problem u pomenutom kontekstu biće kako pretvoriti Njemačku u poslušnika.

OBNOVA HLADNOG RATA
Sa Njemačkom London već duže vodi tihi rat, kako bi City of London preuzeo primat i kontrolu nad finansijskim tokovima. Njemačka otvoreno pokazuje nezadovoljstvo zbog činjenice da su je sankcije Rusiji koštale 100 milijardi dolara. Nezadovoljstvo se javlja i zbog činjenice da je njemački ulog u londonske banke u iznosu od 430 milijardi evra (koje je Dojč banka namjeravala povući zbog bregzita) zaplijenjen u londonskom finansijskom carstvu. Shodno planiranim aktivnostima nakon bregzita, Britanci preduzimaju operacije u cilju ekonomskog slabljenja Rusije i Kine, kako bi se kupilo vrijeme potrebno da SAD dostignu novu rusku vojnu tehnologiju.

Prema pisanju američkog magazina Nešenel interest, rakete sa ruskih atomskih podmornica „Borej“ SAD mogu pretvoriti u pustinju, čak i ako bi druge ruske nuklearne snage bile uništene u prvom naletu. Naime, jedna ruska podmornica Borej ima 16 raketa tipa „Bulava“ , a svaka takva raketa nosi šest bojevih glava od 150 kilotona, koje se dijele i uništavaju posebne mete, što znači da se iz jedne podmornice „Borej“ sa udaljenosti veće od 5,8 hiljada milja mogu ispaliti 72 nuklearne bojeve glave po razornoj snazi deset puta jače od bombe koja je bačena na Hirošimu.

Rusi planiraju da za potrebe svoje ratne mornarice izgrade osam ovakvih podmornica, a tri su već primljene u flotu. Zato SAD koriste strategiju obmane, prevara, podmetanja, hibridnih aktivnosti, i masovno koriste medije kako bi se prevarom destabilizovale Kina i Rusija. U tom smislu prva na redu je Rusija. Naime, trenutno je u Rusiji na stotine američkih i britanskih agenata sa zadatkom da kupuju stručnjake za visoke tehnologije ili da kupuju vojne planove. Instrumenti su nevladine organizacije i univerzitetska razmjena (po uzoru na kineske operacije) ali i insajderi koji će se tražiti među ruskim stručnjacima, shodno američkoj maksimi da svako ima svoju cijenu.

Ruska nuklearna podmornica klase Borej Juri Dolgoruki (Foto: Alexander Zemlianichenko/Pool/Reuters)
Ruska nuklearna podmornica klase Borej Juri Dolgoruki (Foto: Alexander Zemlianichenko/Pool/Reuters)

Sve u svemu, pobjeda Džonsonovih konzervativaca donijeće bregzit, i to vrlo brzo, ali posljedice bregzita neće se odraziti samo na relaciji EU–Velika Britanija. Bregzit će donijeti nove međunarodne odnose, potpunu obnovu Hladnog rata, ali je teško predvidjeti liniju na kojoj će ovog puta biti „gvozdena zavjesa“.

 

Naslovna fotografija: Evan Vucci/AP/Shutterstock

 

Izvor sveosrpskoj.com